CNG versus LPG tankstations beschikbaarheid vergeleken
Sta je weleens bij de pomp en denk je: "Zou ik ook op gas kunnen rijden?" Het is een logische vraag. Rijden op gas is vaak goedkoper en soms beter voor het milieu dan benzine of diesel.
Maar voordat je overstapt, is er één cruciale vraag: waar kun je eigenlijk tanken?
Niemand zit te wachten op een tankstation dat je na vijf kilometer alweer uit het zicht verliest. In dit artikel duiken we in de wereld van CNG en LPG. We kijken eerlijk naar de beschikbaarheid, welke brandstof er wint en wat dit voor jou betekent.
De basis: Wat is het verschil eigenlijk?
Voordat we het over tankstations hebben, moeten we even op een rijtje hebben waar we het over hebben. Zowel CNG als LPG zijn gasvormige brandstoffen, maar ze zijn net even anders.
CNG (Compressed Natural Gas) is samengeperst aardgas. Je kent het gas waarschijnlijk wel van je cv-ketel thuis, maar dan onder hoge druk (tot 250 bar) in een tank bij je auto gestopt. Het is een licht gas en het zit in een harde, ronde tank in je kofferbak.
Dit type tank is vaak groot en neemt dus ruimte in. LPG (Liquefied Petroleum Gas), oftewel autogas, is een bijproduct van aardolie.
Het is een mengsel van propaan en butaan. Onder druk wordt het vloeibaar, waardoor het in een zachte tank past (vaak in de kofferbak of onder de auto). Je kunt LPG dus zien als een soort vloeibaar gas.
De belangrijkste verschillen op een rij: CNG is schoner qua CO2-uitstoot en vaak iets goedkoper per kilometer, maar de tanks zijn groter en de auto’s zijn vaak duurder in aanschaf. LPG is heel geschikt voor oudere auto’s, maar de uitstoot is iets hoger dan bij CNG.
De huidige stand van zaken: Wie wint de slag om de pompen?
Als je van plan bent om op gas te rijden, is de tankinfrastructuur het allerbelangrijkst. Je wilt niet halverwege je rit stranden.
LPG: Het brede en stabiele netwerk
In Nederland is er een duidelijk verschil te zien tussen de beschikbaarheid van LPG en CNG.
LPG bestaat al veel langer in Nederland dan CNG. Het is al decennia een populaire keuze voor taxichauffeurs en kilometervreters. Omdat de technologie al zo lang bestaat, is het netwerk van tankstations uitgegroeid tot een stabiel en betrouwbaar web.
In 2023 telde Nederland ongeveer 780 LPG-tankstations. Dat is een groot aantal. Je vindt ze door het hele land, van de grootste steden tot aan de kleinere dorpen. Grote ketens zoals Shell, Q8 en Texaco bieden LPG aan, maar ook veel onafhankelijke tankstations langs provinciale wegen springen hierop in.
CNG: Een opkomende, maar beperkte infrastructuur
De gemiddelde afstand tussen twee LPG-stations is vaak niet meer dan 50 tot 80 kilometer.
Zelfs in de dunbevolkte gebieden van Drenthe of Friesland is er meestal wel een pomp in de buurt. De prijs ligt in 2024 gemiddeld rond de €1,20 tot €1,40 per liter, wat het een aantrekkelijke optie maakt voor mensen die veel rijden.
CNG is de nieuwe, schonere speler op de markt. Hoewel de overheid graag wil dat we overstappen op aardgas, loopt de uitrol van tankstations nog flink achter op die van LPG. Ondanks geruchten over het verdwijnen van LPG-pompen, waren er in 2023 in Nederland nog altijd ongeveer 140 CNG-tankstations.
Dat is bijna zes keer minder dan LPG. Hoewel het aantal groeit, is de spreiding nog erg ongelijk.
De meeste stations bevinden zich in de Randstad en langs de grote snelwegen. In de noordelijke provincies en Zeeland is het aanbod nog erg schaars. De afstand tussen CNG-stations kan makkelijk oplopen tot 100 kilometer of meer.
Voor woon-werkverkeer in de stad is dit prima, maar voor een lange rit door het land kan dit voor problemen zorgen. De prijs van CNG ligt in 2024 rond de €0,90 tot €1,10 per kubieke meter, wat qua kosten per kilometer vaak gunstiger is dan LPG, maar de lagere tankdichtheid is een drempel.
Regionale verdeling: Waar staan de pompen?
Om een goed beeld te krijgen, kijken we naar de verdeling per provincie. Het verschil is duidelijk zichtbaar: LPG is overal, CNG is vooral in de Randstad.
Hieronder een overzicht van de verdeling (op basis van data van 2023): Wat opvalt: in de dichtbevolkte provincies (Noord- en Zuid-Holland, Utrecht) is de keuze voor CNG het grootst. In de noordelijke provincies (Friesland, Drenthe, Groningen) en Flevoland is CNG op dit moment praktisch niet beschikbaar. LPG is daarentegen in elke provincie ruim voorhanden.
| Provincie | LPG Tankstations | CNG Tankstations |
|---|---|---|
| Noord-Holland (incl. Amsterdam) | 40 | 8 |
| Zuid-Holland (incl. Rotterdam & Den Haag) | 70 | 20 |
| Utrecht | 25 | 5 |
| Noord-Brabant | 45 | 6 |
| Limburg | 30 | 4 |
| Gelderland | 35 | 3 |
| Zeeland | 12 | 1 |
| Flevoland | 8 | 0 |
| Friesland | 10 | 0 |
| Drenthe | 12 | 0 |
| Groningen | 12 | 0 |
| Overijssel | 25 | 2 |
Waarom is CNG nog zo schaars?
Je vraagt je misschien af: waarom bouwen we niet overal CNG-stations? Het antwoord zit 'm in drie hoofdfactoren: geld, beleid en techniek.
De hoge investeringskosten
Een CNG-tankstation bouwen is duur. Veel duurder dan een LPG-station. Waarom? Omdat CNG onder extreem hoge druk (250 bar) moet worden opgeslagen. De compressoren en tanks zijn technisch complex en moeten aan zware veiligheidseisen voldoen.
De kosten voor een gemiddeld CNG-station liggen tussen de €300.000 en €500.000. Een LPG-station is goedkoper om te bouwen, omdat de druk lager is en de techniek eenvoudiger.
Overheidsbeleid en subsidies
Voor een tankstationhouder is de keuze dus snel gemaakt: LPG levert sneller return on investment.
De overheid probeert de overstap op CNG te stimuleren met subsidies, zoals de Regeling Groenprojecten of lokale stimuleringsregelingen voor schoon vervoer. Echter, deze subsidies zijn vaak tijdelijk en niet altijd toereikend om de hoge bouwkosten volledig te dekken. Daarnaast is er de discussie over de toekomst van gas.
De concurrentie van elektrisch rijden
Hoewel aardgas (CNG) schoner is dan benzine, is het nog steien een fossiele brandstof. De focus verschuift langzaam naar waterstof en elektrisch rijden, waardoor investeerders terughoudend worden om in een groot CNG-netwerk te investeren.
Laten we eerlijk zijn: de opkomst van elektrische auto’s (EV’s) zorgt voor extra druk. Waar je vroeger misschien een CNG-station zou bouwen, kiezen bedrijven nu vaker voor een laadpaal. De vraag naar CNG groeit langzaam, maar de vraag naar stroom groeit explosief. Dit maakt het voor investeerders lastig om de langetermijnvisie op CNG te blijven volgen.
De toekomst: Wat gaat er veranderen?
Hoewel CNG op dit moment duidelijk minder beschikbaar is dan LPG, staan we niet stil.
Er zijn plannen voor nieuwe CNG-tankstations, vooral langs de belangrijkste transportcorridors zoals de A1, A2 en A12. Ook zien we initiatieven waarbij bestaande LPG-stations worden omgebouwd naar CNG, of waar beide brandstoffen naast elkaar worden aangeboden. Dit zou de beschikbaarheid voor CNG-rijders de komende jaren aanzienlijk kunnen verbeteren. Tegelijkertijd blijft LPG stabiel. Het volwassen LPG-tankstationnetwerk zal niet snel verdwijnen, zeker niet zolang er nog veel oudere auto's op rijden die geschikt zijn voor deze brandstof.
Conclusie: Wat moet je kiezen?
Als je kijkt naar beschikbaarheid, wint LPG het op dit moment met ruime cijfers. Met het huidige aantal LPG tankstations door het hele land is LPG de veiligste keuze voor mensen die veel reizen of in dunbevolkte gebieden wonen.
Je kunt erop vertrouwen dat je bijna altijd wel een pomp vindt. CNG is de toekomstgerichte keuze wat betreft uitstoot en brandstofkosten, maar de infrastructuur loopt nog achter. Als je vooral in de Randstad of langs de grote snelwegen rijdt, is CNG een prima optie.
Woon je in Friesland of Zeeland? Dan is LPG op dit moment de enige praktische gaskeuze.
De keuze hangt dus af van je rijgedrag en je woonplaats. Check altijd even de actuele tankstation-apps voor de precieze locaties bij jou in de buurt, want de markt beweegt snel. Of je nu kiest voor LPG of CNG, beide zijn een stuk vriendelijker voor je portemonnee dan brandstof uit de pomp.