Wat is LPG en hoe werkt het als autobrandstof
Stel je voor: je rijdt langs een tankstation en ziet een groen pistool bij de pomp. Je betaalt een stuk minder dan voor benzine, maar hoe werkt dat eigenlijk?
LPG, oftewel Liquefied Petroleum Gas, is al decennia een vaste waarde op de Nederlandse wegen.
Het is een slimme, relatief schone brandstof die steeds meer fans krijgt als alternatief voor dure benzine en roetige diesel. Ben je benieuwd hoe dit spul eigenlijk in je motor terechtkomt en waarom het zo efficiënt is? Laten we het samen ontdekken.
De geschiedenis van LPG: van bijproduct tot brandstof
De ontwikkeling van LPG begon al vroeg in de 20e eeuw, rond 1916.
Charles Bosch vond een manier om petroleum vloeibaar te maken, wat leidde tot een nieuwe vorm van gas. In eerste instantie werd dit gas vooral gebruikt voor verlichting, maar al snel dachten ingenieurs: "Kunnen we dit ook in een auto stoppen?" In de jaren dertig verschenen de eerste LPG-voertuigen op de markt.
Merken als Ford, Volkswagen en Mercedes-Benz experimenteerden ermee. Toch duurde het even voordat het echt populair werd.
De echte doorbraak kwam na de Tweede Wereldoorlog, toen benzine duurder werd en de beschikbaarheid van LPG toenam.
In Nederland markeerde de introductie van de eerste LPG-auto in 1961 een belangrijk keerpunt. Sindsdien is het een bekende verschijning geworden.
Wat is LPG precies?
LPG is een mengsel van koolwaterstoffen, voornamelijk propaan en butaan. Deze gassen zijn eigenlijk bijproducten van de aardolie- en aardgasproductie.
De samenstelling: propaan en butaan
Ze worden gewonnen in raffinaderijen en vervolgens onder hoge druk vloeibaar gemaakt, zodat ze makkelijk op te slaan en te vervoeren zijn.
- Butaan (B-LPG): Dit gas heeft een hogere energiedichtheid en verbrandt sneller. Het is ideaal voor voertuigen waar je snel wilt accelereren.
- Propaan (A-LPG): Propaan is iets minder energierijk, maar wel stabieler en minder brandbaar. Het wordt vaak gebruikt in oudere auto’s en in de bekende gasflessen voor kampeerspullen.
- Gemengde LPG (BL-LPG): Dit is de meest voorkomende variant bij tankstations. Het is een mix van butaan en propaan, afgestemd op het klimaat en de prestaties die je nodig hebt.
Een typisch LPG-mengsel bestaat uit ongeveer 60% propaan en 40% butaan. Maar er zijn verschillende soorten, afhankelijk van het gebruik: Om LPG vloeibaar te houden, wordt het onder hoge druk opgeslagen, meestal rond de 70 bar. Die druk zorgt ervoor dat het gas in de tank compact blijft, zodat je redelijk wat kilometers kunt maken voordat je moet bijvullen.
Hoe werkt LPG in een auto?
Het proces van LPG in een motor is fascinerend, maar gelukkig makkelijk uit te leggen. Het draait allemaal om twee stappen: verdamping en verbranding.
- Vaporisatie (verdamping): Als de LPG de verbrandingskamer in gaat, wordt het door een injector verneveld. Het verandert van vloeistof in een fijne gasmist. Dit is cruciaal, want alleen als gas kan het goed mengen met lucht.
- Verbranding: Deze gasmist wordt gemengd met lucht en ontstoken door de bougie. De vonk zorgt voor een chemische reactie waarbij warmte vrijkomt. Die warmte drijft de zuigers aan en zorgt dat je auto beweegt.
- Uitlaatgassen: Het restproduct van deze verbranding is vooral koolstofdioxide en waterdamp, met hier en daar een beetje onverbrand koolwaterstof. Over het algemeen is de uitstoot schoner dan bij benzine of diesel.
Omdat LPG efficiënter verbrandt, heb je vaak een beter brandstofverbruik en minder schadelijke uitstoot.
Minder koolstofmonoxide en minder roetdeeltjes dan benzine, en minder stikstofoxiden dan diesel.
Soorten LPG-systemen in voertuigen
Er zijn verschillende manieren om een LPG installatie in je auto te integreren. Welk systeem je kiest, hangt af van je budget en hoe je de auto gebruikt.
Dual-fuel systemen
Dit is de meest populaire optie. Je auto kan zowel op LPG als op benzine rijden.
LPG-only systemen
De motor schakelt automatisch over als de ene brandstof opraakt. Handig, want je bent nooit strandig als er geen LPG-pomp in de buurt is. Merken als Prins en BRC leveren systemen waarbij je automatisch op benzine start voordat de auto overschakelt op LPG.
Retrofit systemen
Bij deze systemen rijdt de auto uitsluitend op LPG. Dit is vooral interessant voor voertuigen die altijd op dezelfde route rijden en waarbij LPG altijd beschikbaar is. Je hebt dan wel een grotere tank nodig. Dit zijn systemen die achteraf in een bestaande benzine-auto worden gemonteerd, waarbij het goed is om te weten hoe de LPG en katalysator samenwerken.
Dit is een populaire optie voor oudere auto’s. De kosten variëren, maar een retrofit-systeem kost al snel tussen de €1.500 en €3.000, inclusief installatie.
De voordelen van LPG
Waarom zou je overstappen op LPG? Er zijn een aantal sterke redenen.
- Lagere brandstofkosten: LPG is over het algemeen goedkoper dan benzine en diesel. Hoewel de prijzen fluctueren, blijft LPG vaak een stuk voordeliger per liter.
- Minder uitstoot: LPG stoot minder schadelijke stoffen uit dan benzine en diesel. Het is een schonere verbranding, wat beter is voor het milieu en de luchtkwaliteit.
- Stillere motor: Door de manier waarop LPG verbrandt, loopt de motor vaak stiller dan op benzine.
- Motorlevensduur: LPG verbrandt schoner en produceert minder roet. Dit kan de levensduur van je motor en olie verlengen.
Nadelen van LPG
Natuurlijk is niet alles rozengeur en manenschijn. Er zitten ook nadelen aan LPG.
- Minder energiedichtheid: LPG bevat per liter minder energie dan benzine. Je tank moet dus groter zijn om dezelfde afstand te kunnen rijden. Dit betekent dat je vaker moet tanken of een grotere (en zwaardere) tank moet monteren.
- Installatiekosten: Het ombouwen van je auto naar LPG is een investering. Een retrofit-systeem kan al snel €1.500 tot €3.000 kosten, en een duurder dual-fuel systeem loopt op tot €6.000.
- Beschikbaarheid: Hoewel LPG in Nederland goed verkrijgbaar is, is dat niet overal ter wereld het geval. In sommige landen of afgelegen gebieden zijn tankstations schaars.
- Compatibiliteit: Niet elke auto is geschikt voor LPG. Vooral moderne auto’s met complexe motortechniek kunnen lastig om te bouwen zijn.
Veiligheid en regelgeving rondom LPG
LPG is een brandbare stof, dus veiligheid is cruciaal. Gelukkig zijn auto’s met LPG-installaties uitgerust met tal van veiligheidsvoorzieningen.
Denk aan drukregelaars, veiligheidskleppen en automatische afsluiters als er een lek wordt gedetecteerd. In Nederland is de RDW (Rijksdienst voor het Wegverkeer) verantwoordelijk voor de keuring en registratie van LPG-voertuigen. Een LPG-installatie moet voldoen aan strikte Europese normen, zoals de EN 438 en EN 50160.
Deze normen garanderen dat de installatie veilig is en goed wordt onderhouden.
Regelmatig onderhoud is essentieel. Let op tekenen van lekkage, zoals een gasluchtje, en laat je installatie periodiek controleren door een erkende monteur. Zo blijft het rijden op LPG niet alleen voordelig, maar ook veilig.